ทีมครัวโรสริน โฮมแคร์ จึงออกแบบและปรับเนื้อสัมผัสอาหารเฉพาะบุคคล
ใส่ใจทุกขั้นตอน เพื่อโภชนาการที่เหมาะสมและปลอดภัย
ภาวะกลืนลำบากคืออะไร
การกลืนดูเป็นเรื่องง่าย แต่จริง ๆ แล้วต้องใช้กล้ามเนื้อและเส้นประสาทหลายส่วนทำงานพร้อมกันอย่างแม่นยำ เมื่ออายุมากขึ้น หรือมีโรคบางอย่าง จังหวะนี้จะช้าลงหรือไม่ประสานกัน อาหารหรือน้ำจึงอาจหลุดเข้าหลอดลมแทนหลอดอาหาร เรียกว่าการสำลัก ภาวะกลืนลำบากพบได้บ่อยในผู้สูงอายุ แต่หลายครอบครัวไม่รู้ตัวจนเกิดปัญหา
สาเหตุที่พบบ่อย
- โรคหลอดเลือดสมอง ทำให้กล้ามเนื้อปากและคอด้านหนึ่งอ่อนแรง
- โรคพาร์กินสันและภาวะสมองเสื่อม ทำให้จังหวะการเคี้ยวและการกลืนช้าลง
- กล้ามเนื้ออ่อนแรงตามวัย หรือหลังป่วยนอนติดเตียงนาน
- ฟันไม่ดี ฟันปลอมหลวม หรือปากแห้งจากยาบางชนิด
สัญญาณเตือนที่ผู้ดูแลควรรู้
- ไอหรือสำลักระหว่างกินหรือดื่ม หรือไอหลังกลืนทันที
- เสียงแหบหรือเสียงเหมือนมีน้ำในคอหลังกลืน
- อาหารค้างในปากหรือกระพุ้งแก้ม อมข้าวไว้นาน
- ใช้เวลากินนานผิดปกติ หรือกินได้น้อยลงเรื่อย ๆ
- น้ำหนักลดโดยไม่ได้ตั้งใจ
- มีไข้หรือปอดอักเสบซ้ำ ๆ โดยไม่ทราบสาเหตุ
ข้อสุดท้ายสำคัญมาก ผู้สูงอายุบางท่านสำลักแบบเงียบ คือสำลักโดยไม่ไอ อาการแรกที่เห็นอาจเป็นปอดอักเสบเลย
อันตรายที่ตามมา
ปอดอักเสบจากการสำลักเป็นภาวะที่รุนแรงและเป็นสาเหตุให้ผู้สูงอายุต้องเข้าโรงพยาบาลบ่อย นอกจากนี้ผู้ที่กลืนลำบากมักกินและดื่มได้น้อยลง จึงเสี่ยงขาดน้ำ ขาดสารอาหาร และกล้ามเนื้อลีบลงอีก กลายเป็นวงจรที่ทำให้การกลืนแย่ลงไปเรื่อย ๆ
ประเมินก่อน แล้วค่อยปรับอาหาร
ถ้าเห็นสัญญาณเตือน ควรให้แพทย์หรือนักแก้ไขการพูดและการกลืนประเมินก่อน เพราะแต่ละท่านต้องการเนื้ออาหารและความข้นของน้ำต่างกัน ปัจจุบันหลายโรงพยาบาลใช้มาตรฐาน IDDSI ซึ่งแบ่งระดับไว้ชัดเจน
- น้ำ แบ่งตั้งแต่น้ำใสธรรมดา จนถึงน้ำข้นเล็กน้อย ข้นปานกลาง และข้นมาก
- อาหาร แบ่งตั้งแต่อาหารปั่นละเอียด อาหารบดละเอียดชุ่มน้ำ อาหารสับละเอียด อาหารนิ่มชิ้นพอดีคำ จนถึงอาหารปกติ
การให้อาหารนิ่มเกินจำเป็นก็ไม่ดี เพราะทำให้ผู้สูงอายุไม่ได้ใช้กล้ามเนื้อในการเคี้ยว และกินได้น้อยลงเพราะไม่อร่อย จึงควรเลือกระดับตามผลการประเมินจริง
เทคนิคป้อนอาหารให้ปลอดภัย
- จัดให้นั่งตัวตรงเกือบ 90 องศา ทั้งบนเก้าอี้และบนเตียง
- ตักคำเล็ก ประมาณครึ่งถึงหนึ่งช้อนชา รอให้กลืนหมดก่อนป้อนคำต่อไป
- ไม่ชวนคุยระหว่างเคี้ยวและกลืน ลดสิ่งรบกวน เช่น ปิดทีวี
- ใช้น้ำข้นตามระดับที่ได้รับคำแนะนำ ไม่ใช้หลอดดูดถ้าไม่ได้รับอนุญาต
- หลังกินเสร็จ ให้นั่งต่ออีกอย่างน้อย 30 นาที ไม่นอนราบทันที
- ทำความสะอาดช่องปากหลังอาหาร เพราะเศษอาหารในปากเป็นแหล่งเชื้อเมื่อสำลัก
ถ้าสำลักแล้วไอไม่ออก พูดไม่ได้ หน้าเขียว ให้โทร 1669 และช่วยเหลือเบื้องต้นทันที
ที่โรสริน โฮมแคร์
ทีมครัวของเราปรับเนื้อสัมผัสอาหารเป็นรายบุคคลตามความสามารถในการเคี้ยวและการกลืนของแต่ละท่าน และทีมดูแลบันทึกการกินอาหารในแต่ละมื้อลงระบบ ครอบครัวเห็นได้ว่าวันนี้ทานได้มากน้อยแค่ไหน หากสังเกตเห็นสัญญาณเตือน ทีมพยาบาลจะแจ้งครอบครัวเพื่อพาไปประเมินกับแพทย์
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ระดับอาหารที่เหมาะกับแต่ละท่านควรมาจากการประเมินโดยแพทย์หรือนักแก้ไขการพูดและการกลืน
อ่านต่อในเรื่องที่เกี่ยวข้อง
อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับการดูแลผู้สูงอายุ
อัตราค่าบริการ
ดูรายละเอียดตัวอย่างห้องพัก
ดูรายละเอียดภาพบรรยากาศและกิจกรรม
ดูรายละเอียดวิธีเลือกศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ
ดูรายละเอียดสอบถามหรือนัดหมายเยี่ยมชมศูนย์ที่ตำบลปลายบาง อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี โทร 064-852-6888 คุณแก้ว ฝ่ายการตลาดและการขาย หรือ 081-345-7365 คุณอัธยา พยาบาลวิชาชีพ